استان گلستان

پايـگاه اطـلاع رسـاني دفتـر نمايندگي ولي فقيه در امور اهل سنت شمال کشور

امروز چهارشنبه، 1 آبان 1398| 24 صفر 1441

معرفي استان مازندران
-(11 Body)  Print

مازندران يک استان کاسپي در شمال ايران مي‌باشد، در کرانه‌هاي جنوبي درياي مازندران واقع شده، و به ترتيب ساعتگرد با استان‌هاي گلستان، سمنان، تهران (که باهم تشکيل مازندران بزرگ را داده و هرکدام در سالهاي 1376، 1355، 1349از مازندران جداشدند) هم‌جوار است. همچنين در غرب آن استان‌هاي قزوين و گيلان جا گرفته‌اند. اين استان يکي از پرجمعيت ترين مناطق از لحاظ تراکم جمعيتي و يکي از غني ترين آنها از لحاظ منابع گوناگون زيرزميني مي‌باشد. چهار شهرستان مهم و پرجمعيت آن عبارتند از: ساري، بابل، آمل و قائمشهر (که همگي در ناحيه ميانه-شرقي جا دارند).
مازندران به خاطر تاريخ غني، و جغرافياي سراسر متنوع آن که شامل جلگه‌ها، علفزار‌ها، بيشه‌ها و جنگل‌هاي هيرکاني با صدها گونه گياهي منحصر به فرد در جهان است و آب و هواهاي گوناگون از سواحل شني با پست ترين نقطه, تا کوهستان‌هاي ناهموار و برف پوشيده البرز با داشتن يکي از هفت آتشفشان معروف دنيا، کوه دماوند، شناخته شده‌است.
اقتصاد مازندران کاملاً به طبيعت پرنعمتش وابسته‌است، که از راه کشاورزي و مواد غذايي با داشتن بالاترين توليد فرآورده‌هاي غذايي دريايي در ميان همه مناطق ايران و کشورهاي همسايه از جمله خاويار که در دنيا از لحاظ کيفيت بي نظير است، مورد بهره برداري واقع مي‌شود، همچنين، صنعت توريسم، که هر ساله بيش از دوازده ميليون مسافر از مازندران ديدن مي‌کنند. با کشفيات دانشمندان در غارهاي هوتو و کمربند، گواهي بر زندگي انسان‌ها در 75هزار سال پيش از اين بدست آمده‌است، علاوه بر اين، باستان شناسي در گوهر تپه(رستمکلا)، که ثابت کرد مازندران و گلستان بيش از ? هزار سال پيشينه تمدن شهري دارند، مازندران را به يکي از مهترين پايگاه‌هاي باستان شناسي در منطقه خاورميانه شناسانده‌است و آن در فرهنگ سازي و تمدن شهرنشيني مردم در ايران نقش مهمي را ايفا کرده‌است، مازندران جزوي از قلمرو پادشاهي ورگانا که هيچگاه جزو امپراطوري هخامنشي نشد، و پس از آن يکي از استان‌هاي مهم پادشاهي تبرستان (که پس از شاه عباس تبرستان ايالتي از ايران و مازندران استاني از اين ايالت شد)، بوده‌است. مردم بومي آن تپوري (مازندراني) هستند، بر اساس يک افسانه رايج در ميان آنها، نسب و اصالت آنها به خانواده پيامبر نوح مي‌رسد که مردم بومي اعتقاد دارند کشتي اش در البرز آرميده‌است، اين مردم به زبان مازندراني (يک زبان کاسپياني) صحبت کرده که از لحاظ ساختاري متشابه سنگسري و گيلکي است که در طول تاريخ دادوستدهايي باچيني وروسي وسومري داشته است.

ريشه نام مازندران مشخص نيست. کساني حدس‌هايي در اين مورد مي‌زنند که برخي از اين حدس‌ها را در زير مي‌خوانيم:

مازندر نام يکي از ديواني است که در اوستا به آن اشاره شده. گويا هنگامي که آريائي ها به فلات ايران مي آيند مي خواهند بر تمام اقوام بومي فلات ايران چيره شوند. اما در اين ميان دليري اقوام شمال ايران از طرفي و صعب العبور بودن رشته کوه البرز که همچون دژي استوار از شمال ايران محافظت مي کند مانع تسلط اقوام آريائي بر اين منطقه مي شود . بنابراين در اوستا همواره از اين اقوام مازندر(مازندران) و ورنه(گيلان) به عنوان ديواني بدسگال ياد شده است. همانطور که در شاهنامه آمده تا پيش از منوچهر هيچ پادشاهي خيال حمله به مازندران را را نداشته منوچهر نيز در حمله به مازندران شکست مي خورد. رستم نيز در هفت خان خود با ديوان مازندران مي جنگد. محل رخداد بسياري از داستان هاي اساطيري شاهنامه در مازندران است .

برخي ريشه نام مازندران را آميخته‌اي از ماز به معني بزرگ و نيز ميانه ، اينديرا و ان پس وند مکان دانسته‌اند و در نتيجه عبارت «مازينديران» را به معني جايگاه ديو بزرگ ، اينديرا مي‌دانند. گواه آن را هم شاهنامه دانسته‌اند که در آن از مازندران به عنوان جايگاه ديو سفيد نام برده‌است و نيز اينديرا را کوهي دانسته‌است در ميانه اين سرزمين. بر پايه همين موضوع ملک الشعراء بهار بيت زير را سروده‌است:

اي ديو سپيد پاي در بند
اي گنبد گيتي اي دماوند

برخي نام مازندران را به شکل ماز + اندر + آن مي‌دانند . ماز در زبان مازندراني به زنبورعسل گفته مي‌شود و کساني که اين ريشه يابي را پذيرفته‌اند معناي مازندران را «جايي که زنبورعسل در آن هست» مي‌دانند . عده‌اي نيز به اين دليل که سابقا اين سرزمين مملو از گوزن بوده و مازن نيز به معناي گوزن بوده و از طرفي دران را نيز به معناي درندگان مي‌باشد اينطور استنباط کرده‌اند که دران به معناي درنده کنايه از ببر مازندران است وچون اين سرزمين در گذشته مملو گوزن و ببر بوده مردم آن سرزمين را به اين نام خواندند مازندران کنوني در درازاي تاريخ، شاهد وقايع و اتفاقات فراوان سياسي، اجتماعي و فرهنگي بوده‌است. در اهميت سرگذشت وقايع تاريخي اين استان، کافي است که گفته شود هيچ يک از مناطق ايران به اندازه اين خطّه، شاهد رويدادهاي تاريخي نبوده‌است.

به همين سبب است که نويسندگان و مورخان ايراني و خارجي، فراز و نشيب‌هاي تاريخي اين سرزمين را در کتاب‌هايي به رشته تحرير در آورده‌اند. از آثار نويسندگان روسي درباره مازندران، تاريخ مازندران و استرآباد تاليف رابينو، و از آثار نويسندگان مازندراني، تاريخ طبرستان و رويان و مازندران تاليف مير ظهيرالدين مرعشي، و از آثار نويسندگان ايراني، تاريخ تبرستان به کوشش اردشير برزگر (ترک اصل مقيم مازندران) و مازندران از قديم‌ترين ايام تا به امروز، نوشته دکتر محمد مشکور را مي‌توان نام برد. اما اين که نام مازندران از چه زماني در اين خطّه متداول شد اختلاف نظر وجود دارد. بعضي از مورخان معتقدند از زمان ابن اسفنديار و ياقوت، بجاي هيرکانيا کلمه مازندران بکار برده شده‌است عده‌اي هم تاريخ استعمال کلمه مازندران را از قرن چهارم هجري قمري به بعد مي‌دانند.

ابنيه تاريخي

منطقه شورچال گلوگاه
اين منطقه از ابنيه مسکوني قرون اول و دوم اسلامي بوده و آثار باستاني فراواني در دل تپه‌هاي آن جاي گرفته‌اند که متأسفانه بخش قابل توجهي، توسط حفاران غيرمجاز، از دل خاک خارج شده و از موزه‌هاي خارجي، سر در آورده‌است که نيازمند استقرار يگان حفاظت ميراث فرهنگي است.زمينهاي آن متعلق به ساکنان کوپچي محله گلوگاه بوده و در فاصله کمي از ساحل دريا قرار گرفته‌است و مکاني سرسبز و بسيار ديدني است که نيازمند سرمايه گذاري و توجه بيشتر است.

امامزاده عباس
در حاشيه شمالي ورودي شرقي شهر ساري واقع شده و از نظر شيوه معماري، گنبد هرمي شکل و صندوق چوبي نفيس، يکي از بناهاي معروغ استان مازندران است. تاريخ ساخت آن 897 هجري قمري است و سه امامزاده بنامهاي عباس ؤ محمد و حسن در آن مدفون مي‌باشند.اين بنا در منطقه اي به نام ازادگله واقع شده است.

قلعه لاجيم در سوادکوه
در جنوب شرقي زيراب در شرق جاده سواد کوه به قائمشهر در منطقه‌اي جنگلي و در کنار روستاي لاجيم قرار دارد. اين اثر معماري ارزشمند متعلق به قرن پنجم هجري است. آندره گدار باستان‌شناس فرانسوي که در سال 1933ميلادي به بازديد برج لاجيم آمده مي‌نويسد: در داخل اين حصار چند تل است که نشان مي‌دهد اين قلعه در واقع شهر مستحکمي است اين محل که در قلب جنگل انبوه و دور هنگامه شهرها واقع شده‌است. مسلماً قرارگاه مهم يکي از سرکشان يا پناهگاه استوار يکي از پادشاهان مخلوع بوده‌است که به اميد بازگشت وقت مساعد در آنجا بدور از آسيب خصم در امان مي‌داشته‌است. شخصيت مدفون در برج (کيا ابوالخوارس شهريار) از خاندان باونديان بوده که در فاصله سقوط سلسله باونديان اول و به قدرت رسيدن مجدد خاندان آل باوند پس از اشغال ناحيه آمل به دست قابوس وشمگير به منطقه کوهستاني لاجيم پناه برده‌است.

چشمه عمارت بهشهر
اين بنا متعلق به دوره صفويه‌است که در دو طبقه احداث گرديده و در حال حاضر طبقه همکف و جزري از طبقه دوم باقي مانده‌است در وسط عمارتِ همکف مظهر چشمه قرار دارد که آب آن از چهار سمت توسط جويهايي از داخل بنا به خارج آن سرازير و وارد حوضها و جويهاي اطراف آن گرديده و به‌وسيله نهرهاي اصلي به خارج از باغ هدايت مي‌شده‌است .

برج آرامگاهي امامزاده طاهر مطهر کجور
اين بناي آرامگاهي واقع در روستاي هزار خال بخش کجور در شهرستان نوشهر قرار دارد، بنايي است چهار ضلعي با کتيبه‌هاي آجري و تزئينات که در سال(829) ه ق به دست ملک کيومرث بن بيستون استندار ساخته شده‌است.

قلعه ملک بهمن لاريجان
اين قلعه از قلعه‌هاي عظيم البرز است که در جاده هراز بخش لاريجان شهرستان آمل و مشرف به قريه شاهان دشت در ?? کيلومتري جنوب آمل قرار دارد اين قلعه متعلق به حکام پادوسبان است که در سال (45الي 1005) ه ق به رويان نور و کجور و رستمدار حکومت داشته‌اند بناي قلعه بر روي صخره‌اي حدود 220 متر بالاتر ازسطح اراضي شاهاندشت از لاشه سنگهاي بزرگ و کوچک و ملات گچ ساخته شده که بصورت طبقه طبقه و شامل اتاقها و قسمت‌هاي مختلف ساختماني است.

آرامگاه سه سيد مير حيدر آملي
اين مکان مدفن ابولقاسم پسر ابولحسن الروياني است که در سده ششم ه ق وفات يافته‌است، در طي قرون هشتم و نهم هجري قمري سه تن از سادات و عرفا در اين محل مدفون گرديدند که يکي از آنها علامه مير حيدر آملي است که از متفکران و مشاهير شيعه بوده‌است باني اين مکان سيد عزالدين بن سيد بهاالدين آملي است.

ويژگي‌ها
نوشتار اصلي: زبان مازندراني
زبان: اکثريت زبان مازندراني، ولي بيشتر مردم مازندران با زبان فارسي نيز آشنايي دارند . در شرق استان ترکي گلوگاهي و گرجي و در مناطق ديگر زبان ارمني نيز رواج دارد.

گويش‌هاي زبان مازندراني: ساروي، بابلي، آملي، گيلکي، شهميرزادي، کتولي، هزارجريبي، فيروزکوهي، لفوري سواد کوهي.

 

 

آدرس:گلستان-گرگان–بلواربهارستان-مقابل اداره کل آموزش و پرورش-ساختمان دفترنمايندگي ولي فقيه درامور اهل سنت شمال کشور---تلفن:3_32688720-017---فکس:32688724-017 ---پيامک:3000520905

© Copyright shomal.dmsonnat.ir. All Rights Reserved.